Lạm Phát Là Gì? Mặt Tích Cực Của Lạm Phát Có Thể Bạn Chưa Biết

Khi nhắc đến lạm phát, bạn thường nghĩ ngay đến những điều tiêu cực.

Nhưng không phải lúc nào lạm phát cũng xấu như bạn nghĩ, nó cũng tồn tại mặt tích cực đấy.

Cùng tìm hiểu lạm phát là gì và các khía cạnh khác của lạm phát qua bài viết dưới đây nhé.

More...

Lạm Phát Là Gì?

Làm phát là mức tăng giá cả liên tục của các loại hàng hóa dịch vụ thuộc một nền kinh tế.

Điều đó cũng đồng nghĩa với việc giá trị của đồng tiền của nền kinh tế đó sẽ bị giảm theo thời gian.

Khi giá trị hàng hóa tăng cao, một đồng bây giờ sẽ mua được ít hàng hóa hơn so với trước đây. Nghĩa là sức mua của đồng tiền bị suy giảm.

Bạn có thể để ý hồi xưa ăn một đĩa cơm phần chỉ có 15k, nhưng giờ phải mất 30k mới có được phần ăn tương tự. Đó là do lạm phát đấy.

Phân Loại Lạm Phát

Có 3 mức độ làm phát đó là:

  • Lạm phát tự nhiên: tỷ lệ lạm phát dưới 10%/1 năm. Đây là tỷ lệ lạm phát vừa phải, hoạt động kinh tế vẫn diễn ra bình thường, đời sống lao động ổn định.
  • Lạm phát phi mã: tỷ lệ từ 10% đến dưới 1000%. Kinh tế bị biến động lớn, giá cả tăng lên nhanh chóng. Nếu lâu dài sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế.
  • Siêu lạm phát: tỷ lệ trên 1000%. Bỏ xa so với lạm phát phi mã, giá cả hành hóa tăng nhanh chóng, tiền tệ mất giá trầm trọng.

Lạm phát là một điều khó tránh khỏi với các quốc gia trên thế giới.

Tuy nhiên, các nước luôn kỳ vọng sẽ giữ được mức lạm phát không vượt quá 5%.

Như vậy, giả sử quốc gia đó có mức tăng trưởng kinh tế là 10%, lạm phát không quá 5% thì quốc gia đó sẽ có sự tăng trưởng kinh tế thực sự là 5%.

Chỉ Số Đo Lường Lạm Phát

Chỉ số giảm phát GDP: được tích dựa trên giá trị GDP hiện hành và GDP của kỳ trước.

Chỉ số giá tiêu dùng CPI (hay chỉ số giá cả): được tính theo bình quân của một nhóm các mặt hàng thiết yếu.

Các Nguyên Nhân Gây Ra Lạm Phát

Nguyên nhân lạm phát

Có rất nhiều nguyên nhân khiến lạm phát xảy ra. Sau đây là các nguyên nhân chính:

1. Lạm Phát Do Cầu Kéo

Có một điều dễ hiểu là khi nhu cầu về một loại hàng hóa, dịch vụ nào đó tăng lên thì giá trị của nó cũng tăng lên so với lúc đầu.

Không những thế, giá của những mặt hàng khác có liên quan cũng tăng theo.

Điều này dẫn đến sự tăng giá của các loại hàng hóa khác trên thị trường.

Một ví dụ dễ thấy là khi giá xăng tăng thì cước các loại hình vận chuyển khác cũng tăng theo, và các mặt hàng được vận chuyển cũng do đó mà tăng lên.

2. Lạm Phát Do Chi Phí Đẩy

Người ta gọi chung tiền lương, thuế, chi phí bảo hiểm cho nhân viên, giá cả máy móc, thiết bị, nguyên liệu đầu vào,... của một doanh nghiệp là chi phí đẩy.

Một điều chắc chắn là tổng chi phí sản xuất hàng hóa của các doanh nghiệp sẽ tăng nếu một trong các yếu tố trên tăng.

Và để đảm bảo lợi nhuận, doanh nghiệp buộc phải tăng giá thành sản phẩm lên.

Điều này dẫn đến mức giá chung của toàn bộ nền kinh tế tăng theo.

3. Lạm Phát Do Cầu Thay Đổi

Khi nhu cầu về một mặt hàng nào đó giảm, nhưng lượng cầu của một mặt hàng khác lại tăng lên.

Nhưng vì thị trường có người cung cấp độc quyền và giá cả chỉ có tăng mà không thể giảm. Điều này làm cho mặt hàng có nhu cầu giảm vẫn không giảm giá.

Trong khi đó, mặt hàng có nhu cầu tăng thì tăng giá.

Dẫn đến mức giá chung tăng lên và lạm phát.

4. Lạm Phát Do Cơ Cấu

Có một thứ gọi là tiền công "danh nghĩa" cho người lao động.

Tiền công đó sẽ được doanh nghiệp tăng lên nếu ngành kinh doanh hoạt động có hiệu quả.

Những ngành kinh doanh khác không có hiệu quả nhưng vì xu thế nên cũng buộc phải tăng tiền công lên.

Để đảm bảo lợi nhuận, những ngành không hiệu quả này phải tăng giá sản phẩm lên. Và hệ quả là lạm phát xảy ra.

5. Lạm Phát Tiền Tệ

Có một số lý do khiến lượng cung của tiền tệ lưu hành trong nước tăng như ngân hàng trung ương mua ngoại tệ để làm cho đồng tiền trong nước đỡ mất giá so với ngoại tệ.

Và lượng tiền lưu thông trong nước tăng lên cũng là nguyên nhân gây ra lạm phát.

6. Lạm Phát Do Xuất Khẩu

​Xuất khẩu tăng làm cho nhu cầu tăng cao hơn so với tổng cung.

Vì sản phẩm được thu gom cho xuất khẩu nên lượng hàng trong nước sụt giảm.

Điều này làm mất cân bằng cung cầu và dẫn đến lạm phát.

7. Lạm Phát Do Nhập Khẩu

Các mặt hàng được nhập khẩu được đánh thuế cao làm cho giá bán của nó trong nước cũng tăng cao.

Khi đó, mức giá chung bị giá nhập khẩu đội lên sẽ làm nảy sinh lạm phát.

Tác Động Của Lạm Phát Đối Với Nền Kinh Tế

Không phải lúc nào lạm phát cũng gây hại cho nền kinh tế của một quốc gia.

Nó cũng bao gồm hai mặt tích cực và tiêu cực:

Tích Cực

Nếu tốc độc lạm phát ở mức vừa phải, dưới 5% ở các nước phát triển và nhỏ hơn 10% ở các nước đang phát triển, thì sẽ dẫn đến một số lợi ích sau:

  • Tăng cầu, thúc đẩy sản xuất, giảm bớt thất nghiệp
  • Kích thích vay nợ, đầu tư, tiêu dùng

Tiêu Cực

Phần lớn lạm phát sẽ có tác động tiêu cực hơn là tích cực. Một số tác động tiêu cực có thể kể đến như:

  • Làm cho lãi suất tăng lên, dẫn đến suy thoái kinh tế
  • Thu nhập thực tế của người lao động bị giảm
  • Giá trị đồng tiền bị giảm
  • Tình trạng bất bình đẳng gia tăng
  • Nợ nước ngoài trở nên trầm trọng

Bạn có thể đã biết lạm phát đã để lại hậu quả nặng nề như thế nào ở Venezuela rồi đấy. Nền kinh tế của đất nước này hầu như đã hoàn toàn sụp đổ.

Kiểm Soát Lạm Phát Như Thế Nào?

1. Giảm Lượng Tiền Lưu Thông

Có thể làm điều này bằng cách: tăng lãi suất tiền gửi, phát hành trái phiếu, giảm sức ép lên giá cả hàng hóa dịch vụ.

2. Thắt Chặt Tài Chính

Cần cân đối lại ngân sách của nhà nước, cắt giảm chi tiêu không cần thiết.

3. Tăng Quỹ Hàng Hóa Tiêu Dùng

Điều này giúp cân đối số lượng tiền có trong lưu thông.

4. Cải Cách Chính Sách Tiền Tệ

Ngưng phát hành tiền trong lưu thông.

Tạm Kết

Trên đây là toàn bộ những điều bạn cần biết về lạm phát.

Như bạn thấy, lạm phát không chỉ có mặt tiêu cực mà còn có mặt tích cực, tuy không nhiều lắm.

Nếu duy trì lạm phát được ở một tỷ lệ nhỏ thì kinh tế sẽ ổn định. Mặt khác, nếu để lạm phát tăng phi mã thì hậu quả sẽ khôn lường.

Hi vọng bài viết giúp ích được cho bạn.

>